เสาไฟมีกี่ประเภท เลือกอย่างไรให้เหมาะกับพื้นที่ คู่มือฉบับสมบูรณ์

เสาไฟ คือโครงสร้างสำหรับติดตั้งโคมไฟให้ได้ความสูงและตำแหน่งที่เหมาะกับพื้นที่ใช้งาน โดยแบ่งได้ตาม รูปแบบการติดตั้งโคม เช่น เสาไฟกิ่งเดี่ยว กิ่งคู่ แบบตรง และเสาไฮแมส รวมถึงแบ่งตาม วัสดุ เช่น เหล็กชุบกัลวาไนซ์ อะลูมิเนียม คอนกรีต และไฟเบอร์กลาส และแบ่งตาม รูปทรง เช่น ทรงกลมและทรงเหลี่ยม การเลือกใช้ต้องดูพื้นที่ ความสูง น้ำหนักโคม แรงลม และการกระจายแสงร่วมกัน

คู่มือใช้งานเสาไฟ ประเภท รูปทรงของเสาไฟ

สรุปประเด็นสำคัญ

  • เสาไฟ สามารถแบ่งได้หลายเกณฑ์ ไม่ได้มีจำนวนประเภทตายตัว
  • แบ่งตามรูปแบบการติดตั้งโคมได้ เช่น กิ่งเดี่ยว กิ่งคู่ แบบตรง และเสาไฮแมส
  • แบ่งตามวัสดุได้ เช่น เหล็กชุบกัลวาไนซ์ อะลูมิเนียม คอนกรีต และไฟเบอร์กลาส
  • รูปทรงที่พบได้ เช่น ทรงกลม ทรงเหลี่ยม และเสาปลายเรียว
  • การเลือกความสูงต้องสัมพันธ์กับ พื้นที่ ความกว้างถนน ตำแหน่งเสา และการกระจายแสง
  • ต้องพิจารณา น้ำหนักโคมและแรงลม ก่อนกำหนดสเปกเสา

 

เสาไฟประกอบด้วยอะไรบ้าง?

เสาไฟหนึ่งต้นประกอบด้วยตัวเสาและส่วนประกอบสำหรับยึดเสา ติดตั้งโคม และเดินระบบไฟฟ้า

  • ตัวเสา เป็นโครงสร้างหลักที่รับน้ำหนักของโคมและอุปกรณ์ติดตั้ง
  • กิ่งเสาไฟ เป็นส่วนที่ยื่นออกจากตัวเสาเพื่อกำหนดตำแหน่งติดตั้งโคมไฟ
  • แป้นฐานเสา (Base Plate) ใช้ยึดตัวเสาเข้ากับฐานคอนกรีต
  • สลักเกลียวฐานเสา (Anchor Bolt / J-Bolt) ใช้ยึดเสาเข้ากับฐานราก
  • ช่องเซอร์วิส (Service Door) ใช้เข้าถึงอุปกรณ์และสายไฟภายในเสาเพื่อการบำรุงรักษา
  • ระบบสายไฟและสายดิน ใช้เชื่อมต่อระบบไฟฟ้าและเพิ่มความปลอดภัย

รายละเอียดของแต่ละส่วนอาจแตกต่างกันตามรูปแบบเสา ความสูง และลักษณะงาน จึงควรดูแบบและสเปกของผู้ผลิตประกอบก่อนติดตั้งจริง สอบถามสเปกเสา

 

เสาไฟมีกี่ประเภท?

เสาไฟสามารถแบ่งได้หลายเกณฑ์ โดยวิธีที่เข้าใจง่ายที่สุดคือแบ่งตามรูปแบบการติดตั้งโคม วัสดุ และรูปทรงของตัวเสา

  1. เสาไฟกิ่งเดี่ยว

เสาไฟกิ่งเดี่ยว เป็นเสาที่มีกิ่งยื่นออกมาด้านเดียวสำหรับติดตั้งโคมไฟหนึ่งชุดเป็นรูปแบบที่พบได้ทั่วไปในงานถนนและพื้นที่ภายนอกอาคาร

พื้นที่ใช้งานเสากิ่งเดี่ยว

  • ถนนภายในหมู่บ้าน
  • ถนนในโครงการ
  • ถนนสายรอง
  • ลานจอดรถ
  • ทางเดิน
  • พื้นที่รอบโรงงาน
  1. เสาไฟกิ่งคู่

เสาไฟกิ่งคู่ คือเสาที่มีกิ่งสำหรับติดตั้งโคมไฟสองด้านบนเสาต้นเดียว จะยื่นออกคนละทิศทาง แต่ไม่ได้หมายความว่ากิ่งคู่จะให้แสงดีกว่ากิ่งเดี่ยวเสมอ

พื้นที่ใช้งานเสากิ่งคู่

  • เกาะกลางถนน
  • ถนนที่ต้องการส่องสว่างสองฝั่ง
  • ถนนสายหลัก
  • พื้นที่ขนาดใหญ่
  • ลานจอดรถ
  1. เสาไฮแมส (High Mast)

เสาไฮแมส (High Mast) เป็นเสาสูงที่ติดตั้งโคมหลายดวงบริเวณส่วนบน เพื่อกระจายแสงครอบคลุมพื้นที่กว้างจากจุดติดตั้งที่จำกัด

พื้นที่ติดตั้งไฮแมส

  • ทางแยกขนาดใหญ่
  • ลานจอดรถขนาดใหญ่
  • ลานขนส่ง
  • สนามกีฬา
  • พื้นที่อุตสาหกรรม
  • พื้นที่เปิดโล่ง
  1. เสาไฟแบบตรง

เสาไฟแบบตรง ไม่มีส่วนกิ่งยื่นออกด้านข้าง โดยติดตั้งโคมบริเวณส่วนบนของเสาหรือใช้อุปกรณ์ยึดที่ออกแบบให้ติดตั้งกับเสาโดยตรง

พื้นที่ใช้งานเสาแบบตรง

  • พื้นที่เชิงพาณิชย์
  • สวนหย่อม 
  • ถนนหน้าบ้าน 
  • ลานจอดรถ

 

เสาไฟแบ่งตามวัสดุได้กี่แบบ?

วัสดุเป็นอีกปัจจัยในการเลือกเสาไฟ โดยวัสดุแต่ละชนิดมีน้ำหนัก ความแข็งแรง และความทนต่อสภาพแวดล้อมแตกต่างกัน

วัสดุ จุดเด่น พื้นที่ที่เหมาะสม
เหล็กชุบกัลวาไนซ์ แข็งแรง ใช้งานแพร่หลาย ถนน โรงงาน ลานจอดรถ
อะลูมิเนียม น้ำหนักเบา ทนการกัดกร่อน พื้นที่ใกล้ทะเล งานภูมิทัศน์
คอนกรีตเสริมเหล็ก แข็งแรงและมีความทนทาน ถนนและงานสาธารณูปโภคบางประเภท
ไฟเบอร์กลาส/คอมโพสิต ไม่เกิดสนิมและน้ำหนักเบา พื้นที่ที่มีปัญหาการกัดกร่อน

ในประเทศไทย เสาเหล็กชุบกัลวาไนซ์ เป็นวัสดุที่พบได้มากในงานเสาไฟถนนใช้ติดตั้งร่วมกับโคมไฟถนนตามหน่วยงานท้องถิ่น ทางหลวง หรือสวนสาธารณะ เนื่องจากให้ความแข็งแรงและมีการป้องกันการกัดกร่อนจากการชุบสังกะสี และมีมาตรฐานมอก. 2316-2549 รับรองที่ถูกกำหนดโดยสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม

 

เสาไฟมีกี่รูปทรง?

รูปทรงของเสามีผลต่อทั้งรูปลักษณ์และลักษณะโครงสร้าง แต่ไม่ได้เป็นตัวกำหนดความแข็งแรง

  • เสาไฟทรงกลม ตัวเสามีหน้าตัดกลม ให้รูปลักษณ์เรียบง่ายและใช้ได้กับงานหลากหลายประเภท
  • เสาไฟทรงเหลี่ยม ตัวเสามีหน้าตัดเป็นเหลี่ยม เช่น แปดเหลี่ยม เป็นรูปแบบที่พบในงานเสาไฟถนนและงานส่องสว่างภายนอกอาคาร
  • เสาไฟปลายเรียว(Tapered Pole)ตัวเสามีขนาดจากโคนเสาใหญ่กว่าและค่อย ๆ ลดขนาดไปทางด้านบน

การเลือกรูปทรงไม่ควรพิจารณาเฉพาะความสวยงาม เพราะความสามารถในการรับน้ำหนักและแรงลมยังขึ้นอยู่กับวัสดุ ความหนา รูปแบบโครงสร้าง และวิธีการผลิตด้วย

 

เลือกความสูงเสาไฟอย่างไรให้เหมาะกับพื้นที่?

ความสูงของเสาไฟต้องสัมพันธ์กับพื้นที่ที่จะส่องสว่างตำแหน่งติดตั้ง และลักษณะการกระจายแสงของโคม

ลักษณะพื้นที่ ความสูงที่มักพบ
ทางเดิน / พื้นที่ขนาดเล็ก 3–4 เมตร
ถนนภายในโครงการ / หมู่บ้าน 4–6 เมตร
ถนนสายรอง 6–9 เมตร
ถนนสายหลัก 9–12 เมตร
พื้นที่เปิดโล่งขนาดใหญ่ อาจใช้เสาไฮมาสต์

ตัวเลขเหล่านี้เป็นเพียงแนวทางเบื้องต้น ไม่ควรนำไปกำหนดสเปกโดยไม่ดูหน้างาน คำนวณแสง ฟรี ก่อนติดตั้งเสา

 

เสาไฟกิ่งเดี่ยวกับกิ่งคู่ ต่างกันอย่างไร?

ความแตกต่างหลักอยู่ที่จำนวนทิศทางและจำนวนโคมที่สามารถติดตั้งบนเสาต้นเดียว

รายการ กิ่งเดี่ยว กิ่งคู่
จำนวนกิ่ง 1 กิ่ง 2 กิ่ง
จำนวนโคมที่ติดตั้งทั่วไป 1 ชุด 2 ชุด
ทิศทางการส่องสว่าง ด้านเดียว สองทิศทาง
การใช้งานที่พบ ริมถนน ทางเดิน เกาะกลางถนน พื้นที่กว้าง
โครงสร้าง เรียบง่ายกว่า ต้องรองรับน้ำหนักเพิ่ม

 

เสาไฟต้องเลือกให้เข้ากับโคมไฟ LED ด้วยหรือไม่?

ทั้งเสาไฟและโคมไฟควรพิจารณาเป็นระบบเดียวกัน มากกว่าการเลือกแยกกันคนละส่วน เพราะโคมไฟเป็นน้ำหนักที่ติดอยู่บนเสาและมีผลต่อการออกแบบระบบโดยตรง ตัวอย่างเช่น โคมไฟถนน LED ที่ให้แสงในมุมกว้างอาจเหมาะกับรูปแบบการติดตั้งหนึ่ง แต่เมื่อเปลี่ยนความสูงเสาหรือระยะห่างระหว่างเสา รูปแบบการกระจายแสงก็ต้องนำมาคำนวณใหม่

 

ขั้นตอนเลือกเสาไฟต้องดูอะไรบ้าง? ก่อนสั่งซื้อ

  1. สำรวจพื้นที่จริง

วัดความกว้างถนน พื้นที่ที่จะส่องสว่าง ตำแหน่งติดตั้ง และสภาพแวดล้อมโดยรอบ

  1. กำหนดรูปแบบการติดตั้ง

พิจารณาว่าควรใช้ กิ่งเดี่ยว กิ่งคู่ แบบตรง หรือไฮมาสต์

  1. กำหนดความสูง

เลือกความสูงจากลักษณะพื้นที่และผลการคำนวณแสง ไม่ควรเลือกจากความสูงที่มีขายเพียงอย่างเดียว

  1. เลือกวัสดุ

พิจารณาความแข็งแรง น้ำหนัก และความเสี่ยงด้านการกัดกร่อน

  1. เลือกโคมไฟ

ตรวจสอบน้ำหนัก ขนาด จุดยึด และรูปแบบการกระจายแสงให้สัมพันธ์กับเสา

  1. ตรวจสอบแรงลมและโครงสร้าง

โดยเฉพาะงานเสาสูง พื้นที่เปิดโล่ง และพื้นที่ที่มีแรงลมสูง

  1. ตรวจสอบแบบแสงก่อนติดตั้ง

ใช้ข้อมูลจากการคำนวณแสงเพื่อยืนยันความสูง ระยะห่าง และตำแหน่งของเสา

 

FAQ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับเสาไฟ

ประเภทของเสาไฟที่นิยมใช้มีอะไรบ้าง?
+
ประเภทเสาไฟที่นิยมใช้มีทั้ง เสาไฟกิ่งเดี่ยว เสาไฟกิ่งคู่ เสาไฟแบบตรง และเสาไฮแมส อยู่ที่การเลือกใช้ตามลักษณะพื้นที่และรูปแบบการติดตั้งโคม
เสาไฟแบบตรงกับกิ่งเดี่ยวต่างกันอย่างไร? +
เสาไฟแบบตรงไม่มีส่วนกิ่งยื่นออกด้านข้าง ส่วนเสากิ่งเดี่ยวมีกิ่งยื่นออกจากตัวเสาเพื่อกำหนดตำแหน่งติดตั้งโคม
เสาไฟควรสูงกี่เมตร? +
ไม่มีความสูงเดียวที่เหมาะกับทุกพื้นที่ โดยงานทั่วไปอาจพบตั้งแต่ประมาณ 3–12 เมตร ขณะที่พื้นที่ขนาดใหญ่อาจใช้เสาไฮมาสต์ที่สูงกว่านั้น การกำหนดความสูงจริงควรดูผลการคำนวณแสงร่วมด้วย
เสาไฟแบบไหนเหมาะกับการติดตั้งภายนอกอาคาร?
+
เสาไฟเหล็กชุบกัลวาไนซ์ เหมาะกับงานภายนอกอาคารหลายประเภท เช่น ถนน โรงงาน ลานจอดรถ และพื้นที่สาธารณะ เนื่องจากเหล็กมีความแข็งแรงและการชุบกัลวาไนซ์ช่วยป้องกันการกัดกร่อน
เสาไฟต้องคำนวณแรงลมหรือไม่? +
ต้องพิจารณา โดยเฉพาะเสาที่มีความสูงมาก พื้นที่เปิดโล่ง หรือพื้นที่ที่มีแรงลมสูง เพราะแรงลมมีผลต่อความมั่นคงของเสาและน้ำหนักบรรทุกที่เสาต้องรับ

 

สรุป

เสาไฟ ควรเลือกจากลักษณะหน้างาน ไม่ใช่เลือกจากความสูงหรือรูปแบบ โดยพิจารณา 3 เรื่องหลัก ได้แก่ รูปแบบการติดตั้งโคม วัสดุ และรูปทรง จากนั้นจึงกำหนดความสูง ระยะห่าง น้ำหนักโคม และความสามารถในการรับแรงลมให้เหมาะกับพื้นที่

การเลือก เสาไฟกิ่งเดี่ยว เสาไฟกิ่งคู่ เสาไฟแบบตรง หรือเสาไฮแมส ควรสัมพันธ์กับรูปแบบพื้นที่และการกระจายแสงของโคมไฟ หากเป็นงานโครงการ ควรใช้ข้อมูลหน้างานและผลการคำนวณแสงประกอบการกำหนดสเปก แทนการเลือกจากชื่อประเภทหรือราคาเพียงอย่างเดียว เพื่อให้ไฟส่องสว่างทำงานได้อย่างเหมาะสมและปลอดภัยตลอดอายุการใช้งาน

เลือกสินค้าเพิ่มเติมได้ที่หน้าสินค้าเสาไฟของ Nine Lighting

NINE LIGHTING แสงสว่างที่คุณวางใจได้ จากแบรนด์ที่คุณเลือก จำหน่ายเสาไฟ เสาไฟถนน เสาไฟแบบตรง เสาไฟไฮแมส ให้คุณเลือกซื้อ พร้อมให้คำปรึกษา บริการออกแบบแสงโดยวิศวกรเชี่ยวชาญ สนใจสอบถาม-สั่งซื้อเกี่ยวกับสินค้าเพิ่มเติมได้ที่  Line : @NINELED