เสาไฟ คือโครงสร้างสำหรับติดตั้งโคมไฟให้ได้ความสูงและตำแหน่งที่เหมาะกับพื้นที่ใช้งาน โดยแบ่งได้ตาม รูปแบบการติดตั้งโคม เช่น เสาไฟกิ่งเดี่ยว กิ่งคู่ แบบตรง และเสาไฮแมส รวมถึงแบ่งตาม วัสดุ เช่น เหล็กชุบกัลวาไนซ์ อะลูมิเนียม คอนกรีต และไฟเบอร์กลาส และแบ่งตาม รูปทรง เช่น ทรงกลมและทรงเหลี่ยม การเลือกใช้ต้องดูพื้นที่ ความสูง น้ำหนักโคม แรงลม และการกระจายแสงร่วมกัน
สรุปประเด็นสำคัญ
- เสาไฟ สามารถแบ่งได้หลายเกณฑ์ ไม่ได้มีจำนวนประเภทตายตัว
- แบ่งตามรูปแบบการติดตั้งโคมได้ เช่น กิ่งเดี่ยว กิ่งคู่ แบบตรง และเสาไฮแมส
- แบ่งตามวัสดุได้ เช่น เหล็กชุบกัลวาไนซ์ อะลูมิเนียม คอนกรีต และไฟเบอร์กลาส
- รูปทรงที่พบได้ เช่น ทรงกลม ทรงเหลี่ยม และเสาปลายเรียว
- การเลือกความสูงต้องสัมพันธ์กับ พื้นที่ ความกว้างถนน ตำแหน่งเสา และการกระจายแสง
- ต้องพิจารณา น้ำหนักโคมและแรงลม ก่อนกำหนดสเปกเสา
เสาไฟประกอบด้วยอะไรบ้าง?
เสาไฟหนึ่งต้นประกอบด้วยตัวเสาและส่วนประกอบสำหรับยึดเสา ติดตั้งโคม และเดินระบบไฟฟ้า
- ตัวเสา เป็นโครงสร้างหลักที่รับน้ำหนักของโคมและอุปกรณ์ติดตั้ง
- กิ่งเสาไฟ เป็นส่วนที่ยื่นออกจากตัวเสาเพื่อกำหนดตำแหน่งติดตั้งโคมไฟ
- แป้นฐานเสา (Base Plate) ใช้ยึดตัวเสาเข้ากับฐานคอนกรีต
- สลักเกลียวฐานเสา (Anchor Bolt / J-Bolt) ใช้ยึดเสาเข้ากับฐานราก
- ช่องเซอร์วิส (Service Door) ใช้เข้าถึงอุปกรณ์และสายไฟภายในเสาเพื่อการบำรุงรักษา
- ระบบสายไฟและสายดิน ใช้เชื่อมต่อระบบไฟฟ้าและเพิ่มความปลอดภัย
รายละเอียดของแต่ละส่วนอาจแตกต่างกันตามรูปแบบเสา ความสูง และลักษณะงาน จึงควรดูแบบและสเปกของผู้ผลิตประกอบก่อนติดตั้งจริง สอบถามสเปกเสา
เสาไฟมีกี่ประเภท?
เสาไฟสามารถแบ่งได้หลายเกณฑ์ โดยวิธีที่เข้าใจง่ายที่สุดคือแบ่งตามรูปแบบการติดตั้งโคม วัสดุ และรูปทรงของตัวเสา
-
เสาไฟกิ่งเดี่ยว
เสาไฟกิ่งเดี่ยว เป็นเสาที่มีกิ่งยื่นออกมาด้านเดียวสำหรับติดตั้งโคมไฟหนึ่งชุดเป็นรูปแบบที่พบได้ทั่วไปในงานถนนและพื้นที่ภายนอกอาคาร
พื้นที่ใช้งานเสากิ่งเดี่ยว
- ถนนภายในหมู่บ้าน
- ถนนในโครงการ
- ถนนสายรอง
- ลานจอดรถ
- ทางเดิน
- พื้นที่รอบโรงงาน
-
เสาไฟกิ่งคู่
เสาไฟกิ่งคู่ คือเสาที่มีกิ่งสำหรับติดตั้งโคมไฟสองด้านบนเสาต้นเดียว จะยื่นออกคนละทิศทาง แต่ไม่ได้หมายความว่ากิ่งคู่จะให้แสงดีกว่ากิ่งเดี่ยวเสมอ
พื้นที่ใช้งานเสากิ่งคู่
- เกาะกลางถนน
- ถนนที่ต้องการส่องสว่างสองฝั่ง
- ถนนสายหลัก
- พื้นที่ขนาดใหญ่
- ลานจอดรถ
-
เสาไฮแมส (High Mast)
เสาไฮแมส (High Mast) เป็นเสาสูงที่ติดตั้งโคมหลายดวงบริเวณส่วนบน เพื่อกระจายแสงครอบคลุมพื้นที่กว้างจากจุดติดตั้งที่จำกัด
พื้นที่ติดตั้งไฮแมส
- ทางแยกขนาดใหญ่
- ลานจอดรถขนาดใหญ่
- ลานขนส่ง
- สนามกีฬา
- พื้นที่อุตสาหกรรม
- พื้นที่เปิดโล่ง
-
เสาไฟแบบตรง
เสาไฟแบบตรง ไม่มีส่วนกิ่งยื่นออกด้านข้าง โดยติดตั้งโคมบริเวณส่วนบนของเสาหรือใช้อุปกรณ์ยึดที่ออกแบบให้ติดตั้งกับเสาโดยตรง
พื้นที่ใช้งานเสาแบบตรง
- พื้นที่เชิงพาณิชย์
- สวนหย่อม
- ถนนหน้าบ้าน
- ลานจอดรถ
เสาไฟแบ่งตามวัสดุได้กี่แบบ?
วัสดุเป็นอีกปัจจัยในการเลือกเสาไฟ โดยวัสดุแต่ละชนิดมีน้ำหนัก ความแข็งแรง และความทนต่อสภาพแวดล้อมแตกต่างกัน
| วัสดุ | จุดเด่น | พื้นที่ที่เหมาะสม |
| เหล็กชุบกัลวาไนซ์ | แข็งแรง ใช้งานแพร่หลาย | ถนน โรงงาน ลานจอดรถ |
| อะลูมิเนียม | น้ำหนักเบา ทนการกัดกร่อน | พื้นที่ใกล้ทะเล งานภูมิทัศน์ |
| คอนกรีตเสริมเหล็ก | แข็งแรงและมีความทนทาน | ถนนและงานสาธารณูปโภคบางประเภท |
| ไฟเบอร์กลาส/คอมโพสิต | ไม่เกิดสนิมและน้ำหนักเบา | พื้นที่ที่มีปัญหาการกัดกร่อน |
ในประเทศไทย เสาเหล็กชุบกัลวาไนซ์ เป็นวัสดุที่พบได้มากในงานเสาไฟถนนใช้ติดตั้งร่วมกับโคมไฟถนนตามหน่วยงานท้องถิ่น ทางหลวง หรือสวนสาธารณะ เนื่องจากให้ความแข็งแรงและมีการป้องกันการกัดกร่อนจากการชุบสังกะสี และมีมาตรฐานมอก. 2316-2549 รับรองที่ถูกกำหนดโดยสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม
เสาไฟมีกี่รูปทรง?
รูปทรงของเสามีผลต่อทั้งรูปลักษณ์และลักษณะโครงสร้าง แต่ไม่ได้เป็นตัวกำหนดความแข็งแรง
- เสาไฟทรงกลม ตัวเสามีหน้าตัดกลม ให้รูปลักษณ์เรียบง่ายและใช้ได้กับงานหลากหลายประเภท
- เสาไฟทรงเหลี่ยม ตัวเสามีหน้าตัดเป็นเหลี่ยม เช่น แปดเหลี่ยม เป็นรูปแบบที่พบในงานเสาไฟถนนและงานส่องสว่างภายนอกอาคาร
- เสาไฟปลายเรียว(Tapered Pole)ตัวเสามีขนาดจากโคนเสาใหญ่กว่าและค่อย ๆ ลดขนาดไปทางด้านบน
การเลือกรูปทรงไม่ควรพิจารณาเฉพาะความสวยงาม เพราะความสามารถในการรับน้ำหนักและแรงลมยังขึ้นอยู่กับวัสดุ ความหนา รูปแบบโครงสร้าง และวิธีการผลิตด้วย
เลือกความสูงเสาไฟอย่างไรให้เหมาะกับพื้นที่?
ความสูงของเสาไฟต้องสัมพันธ์กับพื้นที่ที่จะส่องสว่างตำแหน่งติดตั้ง และลักษณะการกระจายแสงของโคม
| ลักษณะพื้นที่ | ความสูงที่มักพบ |
| ทางเดิน / พื้นที่ขนาดเล็ก | 3–4 เมตร |
| ถนนภายในโครงการ / หมู่บ้าน | 4–6 เมตร |
| ถนนสายรอง | 6–9 เมตร |
| ถนนสายหลัก | 9–12 เมตร |
| พื้นที่เปิดโล่งขนาดใหญ่ | อาจใช้เสาไฮมาสต์ |
ตัวเลขเหล่านี้เป็นเพียงแนวทางเบื้องต้น ไม่ควรนำไปกำหนดสเปกโดยไม่ดูหน้างาน คำนวณแสง ฟรี ก่อนติดตั้งเสา
เสาไฟกิ่งเดี่ยวกับกิ่งคู่ ต่างกันอย่างไร?
ความแตกต่างหลักอยู่ที่จำนวนทิศทางและจำนวนโคมที่สามารถติดตั้งบนเสาต้นเดียว
| รายการ | กิ่งเดี่ยว | กิ่งคู่ |
| จำนวนกิ่ง | 1 กิ่ง | 2 กิ่ง |
| จำนวนโคมที่ติดตั้งทั่วไป | 1 ชุด | 2 ชุด |
| ทิศทางการส่องสว่าง | ด้านเดียว | สองทิศทาง |
| การใช้งานที่พบ | ริมถนน ทางเดิน | เกาะกลางถนน พื้นที่กว้าง |
| โครงสร้าง | เรียบง่ายกว่า | ต้องรองรับน้ำหนักเพิ่ม |
เสาไฟต้องเลือกให้เข้ากับโคมไฟ LED ด้วยหรือไม่?
ทั้งเสาไฟและโคมไฟควรพิจารณาเป็นระบบเดียวกัน มากกว่าการเลือกแยกกันคนละส่วน เพราะโคมไฟเป็นน้ำหนักที่ติดอยู่บนเสาและมีผลต่อการออกแบบระบบโดยตรง ตัวอย่างเช่น โคมไฟถนน LED ที่ให้แสงในมุมกว้างอาจเหมาะกับรูปแบบการติดตั้งหนึ่ง แต่เมื่อเปลี่ยนความสูงเสาหรือระยะห่างระหว่างเสา รูปแบบการกระจายแสงก็ต้องนำมาคำนวณใหม่
ขั้นตอนเลือกเสาไฟต้องดูอะไรบ้าง? ก่อนสั่งซื้อ
- สำรวจพื้นที่จริง
วัดความกว้างถนน พื้นที่ที่จะส่องสว่าง ตำแหน่งติดตั้ง และสภาพแวดล้อมโดยรอบ
- กำหนดรูปแบบการติดตั้ง
พิจารณาว่าควรใช้ กิ่งเดี่ยว กิ่งคู่ แบบตรง หรือไฮมาสต์
- กำหนดความสูง
เลือกความสูงจากลักษณะพื้นที่และผลการคำนวณแสง ไม่ควรเลือกจากความสูงที่มีขายเพียงอย่างเดียว
- เลือกวัสดุ
พิจารณาความแข็งแรง น้ำหนัก และความเสี่ยงด้านการกัดกร่อน
- เลือกโคมไฟ
ตรวจสอบน้ำหนัก ขนาด จุดยึด และรูปแบบการกระจายแสงให้สัมพันธ์กับเสา
- ตรวจสอบแรงลมและโครงสร้าง
โดยเฉพาะงานเสาสูง พื้นที่เปิดโล่ง และพื้นที่ที่มีแรงลมสูง
- ตรวจสอบแบบแสงก่อนติดตั้ง
ใช้ข้อมูลจากการคำนวณแสงเพื่อยืนยันความสูง ระยะห่าง และตำแหน่งของเสา
FAQ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับเสาไฟ
ประเภทของเสาไฟที่นิยมใช้มีอะไรบ้าง?
+
เสาไฟแบบตรงกับกิ่งเดี่ยวต่างกันอย่างไร? +
เสาไฟควรสูงกี่เมตร? +
เสาไฟแบบไหนเหมาะกับการติดตั้งภายนอกอาคาร?
+
เสาไฟต้องคำนวณแรงลมหรือไม่? +
สรุป
เสาไฟ ควรเลือกจากลักษณะหน้างาน ไม่ใช่เลือกจากความสูงหรือรูปแบบ โดยพิจารณา 3 เรื่องหลัก ได้แก่ รูปแบบการติดตั้งโคม วัสดุ และรูปทรง จากนั้นจึงกำหนดความสูง ระยะห่าง น้ำหนักโคม และความสามารถในการรับแรงลมให้เหมาะกับพื้นที่
การเลือก เสาไฟกิ่งเดี่ยว เสาไฟกิ่งคู่ เสาไฟแบบตรง หรือเสาไฮแมส ควรสัมพันธ์กับรูปแบบพื้นที่และการกระจายแสงของโคมไฟ หากเป็นงานโครงการ ควรใช้ข้อมูลหน้างานและผลการคำนวณแสงประกอบการกำหนดสเปก แทนการเลือกจากชื่อประเภทหรือราคาเพียงอย่างเดียว เพื่อให้ไฟส่องสว่างทำงานได้อย่างเหมาะสมและปลอดภัยตลอดอายุการใช้งาน
เลือกสินค้าเพิ่มเติมได้ที่หน้าสินค้าเสาไฟของ Nine Lighting
NINE LIGHTING แสงสว่างที่คุณวางใจได้ จากแบรนด์ที่คุณเลือก จำหน่ายเสาไฟ เสาไฟถนน เสาไฟแบบตรง เสาไฟไฮแมส ให้คุณเลือกซื้อ พร้อมให้คำปรึกษา บริการออกแบบแสงโดยวิศวกรเชี่ยวชาญ สนใจสอบถาม-สั่งซื้อเกี่ยวกับสินค้าเพิ่มเติมได้ที่ Line : @NINELED

